Przejdź do treści

Twarz dziecka jest lustrem tego jak oddycha...Oddychanie torem nosowym, regenerujący sen oraz zrównoważony rozwój, malują oblicze dziecka.

Niestety są takie nawyki, które mogą zmienić kierunek rozwoju

Podstawy rozwoju twarzy

Budowa, morfologia twarzy jest bardzo podatna na zmiany.

Większość
ludzi uważa, że decyduje o niej przede wszystkim genetyka, ale nie jest to do końca prawda. Wzrost szczęki jest kierowany genetycznie, jednak podlega wpływom
środowiskowym.

Praca o której mówił Wong, musze poszukac.



Choć geny mają wpływ na rozwój szczęk, ich końcowy kształt jest w dużym stopniu
zależny od funkcji podstawowych (prymarnych, pierwotnych) takich jak: oddychanie,
ssanie, połykanie, żucie, gryzienie. Istotna jest również obecność szkodliwych nawyków
( parafunkcji) oraz osłabionego lub wzmożnonego napięcia mięśniowego w obrębie całego
ciała.

Jeśli
równowaga między językiem delikatnie naciskającym na podniebienie a mięśniami
policzków wywierającymi presję, nacisk z zewnątrz zostaje zaburzona, kierunek
wzrostu szczęki może się zmienić.

Ludzie
wiedzą, że używanie smoczka lub ssanie kciuka może prowadzić do „złego zgryzu”.
„Zły zgryz” to w rzeczywistości po prostu zwężona szczęka — a stłoczone zęby są
jedynie najbardziej widocznym tego objawem.



Niektóre
czynniki mogą sprawić, że dzieci trzymają język w niskiej pozycji w jamie
ustnej, zamiast (opierać go
o podniebienie) przyssać go do podniebienia. Taka zmieniona pozycja oraz zbyt mało
żucia mogą zaburzyć równowagę mięśni i zmienić sposób, w jaki rozwija się
szczęka.


Otwarte usta często oznaczą, że język nie spoczywa na podniebieniu. Gdy mięśnie zamykające: min. żwacze, skroniowe, skrzydłowe przyśrodkowe stają się słabsze, łatwo pojawia się nawyk otwarcia ust. Wargi nie są mięśniem odpowiedzialnym za zamykanie usta, ale za ich uszczelnienie w ostatniej fazie zamknięcia.
Oddychanie przez usta dodatkowo upośledza drogi oddechowe, ponieważ podniebnienie zwęża się i coraz mocniej się wyslepia się (tworzy się podniebienie gotyckie) w wyniku nieustannego "masowania" go przez powietrze przechodzące przez jamę ustną przy każdym wdechu i wydechu. Podniebnie stanowi sufit w j.ustnej ale i podłogę w jamie nosowej, zatem im wyżej jest umieszczony sufit w j.usntej, tym mniejsza staje się jama nosowa.


Łatwość w uczeniu się,skupieniu się, zapamiętywaniu ( osiągnięty przez regenerujący sen)

Dobra jakość widzenia ( poprzez prawidłową budowę oczodołów, które są częścią prawidłowo wyrośniętej szczęki)

Symetria twarzy, harmonijne rysy twarzy

Mniej infekcji dotyczących uszu, nosa i dróg oddechowych

Łatwość w uczeniu się,skupieniu się, zapamiętywaniu ( osiągnięty przez regenerujący sen)

Dobra jakość widzenia ( poprzez prawidłową budowę oczodołów, które są częścią prawidłowo wyrośniętej szczęki)

Symetria twarzy, harmonijne rysy twarzy

Mniej infekcji dotyczących uszu, nosa i dróg oddechowych

Regenerujący sen, optymalny wzrost (dzięki oddychaniu przez nos)

Brak problemów z TMJ (stawem skroniowo-żuchwowym), brak szumów usznych w przyszłości

Szerokie drogi oddechowe, oddychanie przez nos ( dzięki szerokiemu podniebieniu i wzroście doprzednim w obrębie twarzy)

Dobra postawa głowy i ciała (dzięki prawidłowym, szerokim drogom oddechowym)

Regenerujący sen, optymalny wzrost (dzięki oddychaniu przez nos)

Brak problemów z TMJ (stawem skroniowo-żuchwowym), brak szumów usznych w przyszłości

Szerokie drogi oddechowe, oddychanie przez nos ( dzięki szerokiemu podniebieniu i wzroście doprzednim w obrębie twarzy)

Dobra postawa głowy i ciała (dzięki prawidłowym, szerokim drogom oddechowym)

Wcześnie podjęte decyzje kształtują twarz

Kilka prostych kroków. Niezwykłe efekty

Pomoż Twojemu dziecku osiągnąć zdrową, naturalnie piękną twarz

0-1 rok życia

Niemowlę

- Chroń naturalny odruch unoszenia języka do podniebienia
(prawidłową postawę w obrębie jamy ustnej)
- karm piersią tak długo i często, jak to możliwe
- unikaj mieszanek mlekozastępczych z dodatkiem cukru

- unikaj smoczków i innych przedmiotów stale trzymanych w ustach


- delikatnie domykaj usta po karmieniu lub podczas snu

- upewniaj się, że usta są zawsze złączone podczas snu

- Zapewnij możliwości gryzienia i żucia – mięśnie żucia muszą mieć odpowiednie napięcie, by wspierać rosnącą szczękę.

Karm łyżeczką prawidłowo – pozwól, by wargi same sięgały po jedzenie.

Unikaj smoczków, kubków niekapków i słomek.

1-4 lata

Małe dziecko

- Zadbaj o utrzymanie prawidłowej postawy jamy ustnej (wargi złączone, z językiem spoczywającym na podniebieniu)

-
unikaj kubków niekapków, słomek, smoczków

-odwracaj uwagę od ssania kciuka

- delikatnie domykaj usta, gdy są otwarte

-karm łyżeczką prawidłowo (z boku, nie od przodu, ten sposób karmienia realnie wzmacnia mięśnie warg (wargi muszą się złączyć, napiąć i kontrolować pokarm) i wspiera prawidłowy rozwój szczęk

- zachęcaj do żucia: pozwól gryźć i eksperymentować z twardszą konsystencją pokarmów

- zachęcaj do aktywności poza domem, w szczególności takiej która wspiera zachowanie równowagi (chodzenie po krawężnikach), wzmacnia napięcie mięśni oraz powięzi

- udrożniaj zatkany nos, zby ograniczyć oddychanie przez usta




4 -12 rok życia

Wczesne i średnie dzieciństwo

- zwracaj szczególną uwagę na wyłączne oddychanie przez nos, także podczas
sportu
- zachęcaj do dokładnego żucia, wolnego jedzenia bez rozpraszaczy (ekranów, książek), usta złączone oraz dobra postawa ciała podczas posiłku

- dbaj o prawidłową postawę jamy ustnej (wargi złączone, język w prawidłowej
pozycji spoczynkowej na podniebieniu), zęby w delikatnym kontakcie

- kładź nacisk na odpowiednią ilość snu (zobacz Sygnały Alarmowe w sekcji ponieżej)

13-18 rok życia

Nastolatkowie

- Wyjaśnij, że modna poza z otwartymi ustami promowana przez przemysł mody nie jest tym, co warto naśladować

- Zachęcaj do intensywnego żucia — dbaj, by zawsze były dostępne pokarmy o twardszej konsystencji

- Spraw, by prawidłowa postawa ciała i jamy ustnej stała się normą w Twoim domu.

RÓŻNE OBLICZA NIEPRAWIDŁOWEGO WZROSTU TWARZY

Wielu rodziców jest zwyczajnie nieświadomych

Wspieranie prawidłowej budowy twarzy jest łatwiejsze, niż mogłoby się wydawać, jednak współczesne życie sprawia, że jest to rzadkością

0
0
0
0
0
0

Czerwone flagi

Momenty, w którym dziecko potrzebuje Twojej pomocy

Wczesne sygnały zwężonej szczęki górnej i wydłużonej środkowej części twarzy

Usta pozostają otwarte w spoczynku (gdy dziecko nie mówi ani nie je)

Wargi nie wracają naturalnie do siebie po zakończeniu mówienia


Mogą występować trudności w utrzymaniu warg w zamknięciu w wygodny sposób

Wargi są często suche lub spierzchnięte

Śpi z otwartymi ustami
Śpi z odchyloną do tyłu głową i wyprostowaną szyją
Chrapie, świszczy, łapie powietrze lub oddycha płytko
Często się wierci i zrzuca kołdrę
Występują nocne problemy, takie jak nadmierne pocenie się lub moczenie nocne

Połyka szybko, ma tendencję do „łapczywego” jedzenia
Podczas jedzenia prawie nie żuje
Preferuje miękkie pokarmy (np. hamburger zamiast steku)
Żuje z otwartymi ustami
Podczas jedzenia wydaje mlaskające dźwięki

Nie ma żadnych szpar między zębami mlecznymi

Widoczne jest stłoczenie zębów

Widoczne są pierwsze oznaki "uśmiechu dziąsłowego", kiedy to podczas uśmiechu odsłanine jest nadmiernie dziąsło

p

Podczas połykania angażowane są mięśnie brody i policzków – często widać napięcie twarzy
Podczas połykania pojawiają się zmarszczenia lub dołeczki, niczym "skórka pomarańczy" na brodzie
Wargi napinają się, a kąciki ust opadają z powodu nadmiernego napięcia mięśni wokół ust
Podczas połykania wysuwa się lub napina szyja

Głowa wysunięta do przodu względem linii środkowej ciała (widok z profilu)
Widoczny staje się garb
Barki są przesunięte do przodu, często z odstającymi łopatkami
Zwiększa się krzywizna w dolnej części pleców, gdy ciało kompensuje środek ciężkości
Płytkie oddychanie spowodowane jest uciskiem na przeponę wynikającym ze zmian postawy

Zwiększona nadpobudliwość, drażliwość lub wahania nastroju (zachowania często mylone z ADHD)
Trudności z koncentracją i w nauce
Przewlekłe zmęczenie i niski poziom energii

Broda może wyglądać na cofniętą lub nieukształtowaną, a twarz wydaje się dłuższa niż szersza. Środkowa część twarzy (pod oczami i nosem) może być cofnięta, podczas gdy broda jest bardziej widoczna. Ponieważ większość wzrostu szczęki kończy się około 8-go roku życia, wczesne zauważenie tych oznak pozwala na skuteczną interwencję.

Zielone flagi

Co możesz zrobić i kiedy?

0–6 lat – Kształt twarzy w dużej mierze zależy od codziennych nawyków w domu. Do 4. roku życia powstaje około 60% środkowej części twarzy.


6–8 lat – Specjaliści mogą skutecznie wspierać rozwój twarzy. Do 8-go roku życia zakończone jest około 80% wzrostu szczęk.

9+ lat – Wprowadzenie zmian staje się coraz trudniejsze

Pracuj nad kompetencją warg – wzmacniaj mięśnie warg, aby dziecko naturalnie trzymało usta zamknięte w spoczynku.


Ćwicz gry i zabawy, które rozwijają ssanie i siłę języka w jego środkowej i tylnej części.


Wyjaśnij dziecku, że cały język powinien spoczywać na podniebieniu, a nie na dnie jamy ustnej.


Wypróbuj PROGRAM GOPex ( Good Oral Posture exercises) , opracowany przez dr Sandrę Kahn i dr Simona Wonga, wspierający zdrowy rozwój twarzy, drożność dróg oddechowych i prawidłowy rozwój szczęk.

Włącz dziadków, nauczycieli i innych dorosłych, aby wspólnie osiągnąć cel: usta zamknięte, język na podniebieniu, dokładne żucie i prawidłowa postawa. Jeśli wszyscy rozumieją cel, łatwiej im wspierać dziecko. Ustalcie wspólnie zabawne hasło, jako przypominajkę.

Dziecko powinno żuć przez około trzy godziny dziennie. Aby wydłużyć czas żucia podczas posiłków, zwróć uwagę zarówno na teksturę jedzenia, jak i na świadome jedzenie przy zamkniętych ustach. Usuń z lodówki miękkie pokarmy. Wprowadzaj pokarmy odpowiednie dla wieku, twarde i włókniste, które wymagają wysiłku przy gryzieniu. Podawaj całe jabłko zamiast pokrojonych plasterków.

Gumę do żucia można stosować jako pomoc w prawidłowym rozwoju twarzy, ponieważ zapewnia trening oporowy dla mięśni, ale nie powinna zastępować powolnego jedzenia różnorodnych, twardych produktów

Aktywności fizyczne na świeżym powietrzu – dużo ruchu i ćwiczenia równowagi – są niezbędne dla prawidłowego rozwoju twarzoczaszki, ponieważ ciało działa system naczyń połączonych. Język nie jest izolowanym mięśniem – jest połączony z kością gnykową i głęboką linią mięśniową (Deep Front Line), która biegnie aż do stóp. Mięśnie tułowia i szyi zapewniają stabilność, dzięki której mięśnie w obrębie twarzy i języka mogą funkcjonować prawidłowo.

Niskie napięcie mięśniowe całego ciała prowadzi do odchylonej, wysuniętej do przodu głowy, co fizycznie pociąga szczękę w dół i do tyłu, łuki zębowe ulegają zwężeniu utrudniając językowi przyklejenie się do podniebienia. Zajęcia na świeżym powietrzu, takie jak wspinanie się, czworakowanie czy chodzenie po krawężniku lub nierównym terenie, wysyłają sygnały do mózgu, aby koordynować pracę ciała i wyrównać pozycję głowy. To automatycznie pomaga językowi zająć prawidłowe miejsce spoczynkowe na podniebieniu, stabilizując czaszkę.

Język jest strukturalnie powiązany z resztą ciała poprzez Głęboką Linię Przednią (Deep Front Line, DFL) powięzi, łączącą język, szczękę, gardło i szyję, przeponę, dno miednicy, przyśrodkowe części ud i stopy.

Skontaktuj się z terapeutą, który zna się na rozwoju twarzoczaszki i skupia się na funkcjach takich oddychanie, ssanie, połykanie, żucie, a nie tylko na ustawieniu zębów. Taki terapeuta stosuje szerokie podejście, uwzględniając związki między oddychaniem, snem a rozwojem fizycznym. Terapeuta powinien zapytać o: (1)jakość snu (płytkie oddychanie, chrapanie, niespokojny sen)
(2) historię karmienia (karmienie butelką we wczesnym wieku)
(3) samouspokajanie (smoczki, ssanie kciuka lub wybiórcze jedzenie związane ze słabymi mięśniami)
Ponadto powinien ocenić, jak dziecko połyka, siedzi, mówi oraz czy naturalnie oddycha przez nos czy przez usta.

Udaj się do ortodonty, zanim Twoje dziecko skończy 8 lat. Wybierz specjalistę, który skupia się na przeuczeniu nawyków (postawa języka i sposób połykania), a nie tylko na przesuwaniu zębów.

Aby znaleźć ortodontę znającego się na rozwoju twarzoczaszki, szukaj takiego, który praktykuje ortodoncję skoncentrowaną na drożności dróg oddechowych (airway-focused) lub ortodoncję wczesną – specjalistę, który kieruje wzrostem szczęki i tworzy przestrzeń dla dróg oddechowych i języka, zamiast skupiać się wyłącznie na prostowaniu zębów.

Więcej informacji znajdziesz w naszym Przewodniku dla Rodziców

How to Support a Balanced Face in Children

The long-face pattern of craniofacial development, so common today, is largely preventable

Small daily habits during childhood play a powerful role in shaping how the face grows.

Images credits: Wikipedia. CC, Otherwise all our images are AI generated to protect privacy.

NOTE TO OUR READERS: The material presented on this website is intended for a general audience and reflects our synthesis of current scientific evidence. Scientific understanding is dynamic, and interpretations may differ across fields and evolve as new data emerge. Because specialists communicate using discipline-specific terminology and qualified statements, these nuances may be difficult for non-experts to interpret. Our objective is to present evidence-informed insights in a manner that is accessible while respecting the complexity and ongoing debate within the scientific community.
Because science is continually evolving, differing viewpoints and interpretations are both expected and valued. We welcome constructive comments and alternative perspectives, including opinions on how we present the material, and we invite you to share your perspective.
As new research emerges, we will update our content to reflect the latest evidence and refined interpretations.